لە ئێران هاوسەرگیری سپی سەرهەڵدەدات

24899 جار خوێندراوەتەوە کات04:05 بەروار18-05-2019
لە ئێران هاوسەرگیری سپی سەرهەڵدەدات

راچڵەكین- تایبەت
بەدرێژایی مێژوو بابەتی شوو كردن و ژن هێنان هەمیشە یەكێك بووە لەو پرسە گرنگانەی كە مێشكی مرۆڤی بەخۆیەوە سەرقاڵ كردووە. سێكس و جووتبوون بەشێك بووە لە پرۆسەی هاوسەرگیری نەك هەموو پرۆسەكە. ئەو پرۆسەیە تا ئێستاشی لەگەڵدا بێت یەكێك لە گرنگترین و قورسترین و هاوكات پڕكێشەترین پرۆسەكانی ژیانی مرۆڤه.  مەزهەبی شیعە بۆ چارەسەركردنی كێشەی سێكس مەسەلەی سیغەی داناوە، كە سیغە لە یەك سەعاتەوە بۆ هەتاهەتایی دەكرێت، ئەویش بە ڕێككەوتنی هەردوو لا. هاوسەرگیری سپیش بۆ یەكەمجار لە ویلایەتە یەكگرتووكانی ئەمریكا لەژێر ناوی بزوتنەوەی ئازادی ژنان سەریهەڵدا.

هاوسەرگیری سپی چییە؟
ئەگەر بەشێوەیەكی سادە پێناسەی هاوسەرگیری سپی بكەین، بەو جۆرە هاوسەرگیرییە دەوترێت كە دوو ڕەگەزی نێر و مێ لە دەرەوەی چوارچێوەی خێزانی و گرێبەستی هاوسەرێتی و لەدەرەوەی چوارچێوەی شەرعی و عورفی و یاسایی پێكەوە لەژێر سەقفێكدا دەژین. بە واتایەكی دیكە، كچ و كوڕێك ڕێكدەكەوتن كە بێ ئەوەی گرێبەستی هاوسەری بە شێوەی شەرعی یان یاسایی یان عورفی ئەنجام بدەن بۆ ماوەیەك لەژێر سەقفێكدا دەژین و بەدڵ و جەستە تێكەڵی یەكتر دەبن و جاری واشە منداڵیش دەخەنەوە.   
دیاردەی هاوسەرگیری سپی لەئێران بەشێوەیەكی بەرچاو پەرەی سەندووە، ئەو دیاردەیە بەڕای پاڕێزەرانی یاسایی و تۆێژەرانی كۆمەڵایەتی و بەڕای زانایانی ئایینی دیاردەیەكی نایاسایی و نا عورفی و ناشەرعییە. چونكە لەو جۆرە لە هاوسەرگیری هیچكام لەكچە و كوڕە یان لەژنە و پیاوە پابەندی هیچ یەك لە بنەما شەرعی و یاسایی و عورفی نین و ماوەی دیاریكراوی نییە كه بۆ ماوەیەك پێكەوە دەژین و دواتر بەبێ هیچ قسەیەك لەیەكترى جیا دەبنەوە و ڕوو لە یەكی دیكە دەكەن.

هەندێك لە پارێزەرانی یاسایی پێیانوایە ئەم جۆرە لە هاوسەرگیری زەمینە خۆشدەكات بۆ تاوان ، بە تایبەتی تاوانی لەباربردنی كۆرپەلە، كێشەی كۆمەڵایەتى و ئابووريشى لێدەكەوێتەوە. زانایانی ئایینی ئەو جۆرە لە پەیوەندی بە پەیوەندییەكی ناشەرعی لەقەڵەم دەدەن و بە زینای دەزانن و ئەو منداڵانەی كە لەدایك دەبن بە زۆڵ و ناشەرعی لە قەڵەم دەدرێن. 

 هۆكارەكانی هاوسەرگیری سپی
1- پێویستی سێكسی، لە بنەڕەتدا بابەتی پەیوەندی سێكسی لەیەكێك لە گرنگترین و پڕ كێشەترین بابەتەكانی مرۆڤ بەدریًَژایی مێژوو، بەهۆی كێشەی ئابووری و بەرزبوونەوەی رێژەی تەمەن و هەروەها نەبوونی كار زۆر جار كچ  و كوڕ لەبری هاوسەرگیری هەمیشەیی، پەنا بۆ هاوسەرگیری سپی دەبەن چونكە هەم دەتوانن پێویستی سێكسی خۆیان تێر بكەن و هەم خۆیان لە چوارچێوەی هاوسەرگیرییەكی تەقلیدی و لاساییكەرەوە ڕزگار بكەن.  
2- كێشەی ئابووری، بەهۆی ئەو قەیرانە دارایی و ئابورییەی كە چەند ساڵێكی ئێرانی گرتۆتەوە، بەهۆی سەختی دۆخی ئابووری و هەروەها بەرزبوونەوەی ئاستی بێكاری، بەرزبوونەوەی نرخی كڕینی خانوو یان كرێی خانوو، زۆربەی گەنجان سەرەڕای پێویستی بە هاودەمێك خۆیان لە هاوسەرگیری بەدوور دەگرن. هەندێكجار بۆ دامركاندنی كەفوكۆڵی سێكسی پەنا بە سیغە یان هاوسەرگیری سپی یان لەشفرۆشی و لەش كڕین دەبەن.  
3- بەرزبوونەوەی تەمەنی هاوسەرگیری لەناو كۆمەڵگەی ئێرانیدا 
خراپبوونی دۆخی ئابووری و سیاسی و كۆمەڵایەتی و ئاستی بێكاری و بەرزبوونەوەی خواستەكانی مرۆڤ، لەئێستادا تەمەنی هاوسەرگیری لەئێران ڕوو لەهەڵكشانە. 
4- بەرزبوونەوەی ڕێژەی تەڵاق 
چەند ساڵێك ڕێژەی تەڵاق لەناو كۆمەڵگەی ئێرانی بەڕێژەیەكی بەرچاو بەرز بۆتەوە و ئەمەش وایكردووە كە هەندێك لەو كەسانەی كە جیابوونەوتەوە لەبری ئەوەی دووبارە هاوسەرگیری بكەنەوە پەنا بۆ هاوسەرگیری سپی دەبەن كە پابەندی هیچ چوارچێوە و یاسا و ڕێسایەك نییە.. 
5- بڕوا نەكردن بە پرسی هاوسەرگیری
ژمارەیەك زۆر لە گەنجانی ئێرانی بڕوایان بە پرۆسەی هاوسەرگیری نەبووە و تەنها حەز دەكەن بۆ ماوەیەكی كەم پێكەوە بن و لەیەكتر بحەسێنەوە چ لەبواری سێكسی و چ لەبواری دەروونی. 
6- هەست بە بەرپرسیارێتی نەكردن لەچوارچێوەی هاوسەرگیرییەكی ڕەسمی و شەرعی
بەهۆی كاڵبوونی بەها كۆمەڵایەتی و ئایینیەكان و هەروەها لاوازی فەرهەنگی و پەروەردەیی زۆربەی گەنجان نایانەوێت خۆیان لەقەرەی هاوسەرگیری ڕەسمی و شەرعی بدەن و نایانەوێت بەرپرسیارێتی بخەنە سەرشانی خۆیان.
 
كێشەكانی هاوسەرگیری سپی

1- منداڵ، دروستبوونی منداڵ بەهۆی هاوسەرگیری سپی جاری وایە كێشەی گەورە دروستدەكات ، چونكە هەندێكجار پیاوەكە نایەوێت و هەندێكجار ژنەكە، جاری واشە یەكێك لەو دووانە منداڵی دەوێت. هەر بۆیە كێشە دروستدەبێت، هەندێكجار هەردوو ڕێكدەكەون كە منداڵیان ناوێت لەكاتێكدا منداڵ دروست بووە ناچار دەچن لەباری دەبەن. 
2- پابەند نەبوون و بێ وەفایی
3- خیانەت بە یەكتر، هەندێكجار ژنە یان پیاوە چەندین پەیوەندی دیكەی هاوسەرگیری سپی دروستدەكات
4- كێشەی خێزانی
5- كێشەی ئابووری
6- پەرەسەندنی بەدڕەوشتی و گەندەڵی ئەخلاقی 
7- تێكچوونی شێرازەی خێزانی
8- خەمۆكی و نەخۆشی دەرونییەكان 

بەپێی ئەوەی كە تا ئێستا هاوسەرگیری سپی لە ئێران وەك دیاردەیەكی شاراوە دەركەوتووە، ئامارێكی ڕەسمی و ورد لەبەردەستدا نییە كە ڕێژەی ئەوانەی كەهاوسەرگیری سپیان كردووە چەندە؟ بەڵام ئەو ڕێژەیە ڕۆژلە دوای ڕۆژ لە ئێران ڕوو لە زیاد بوونە.