ئیسرائیل و ئێران خاكی وڵاتان دەكەنە گۆڕەپانی یەكلاكردنەوەی ململانێكانیان

138 جار خوێندراوەتەوە کات01:43 بەروار26-08-2019
ئیسرائیل و ئێران خاكی وڵاتان دەكەنە گۆڕەپانی یەكلاكردنەوەی ململانێكانیان

راچڵەكین- ئاسۆ شەیدا

حكومەتی ئیسرائیل رایدەگەیەنێت، ئەو هێرشە ئاسمانییەی لەدژی باڵێكی سوپای پاسداران لە سوریا ئەنجامیداوە، پەیامێكی ڕوونە بۆ " تاران" كە هێزەكانیان لەهەر شوێنێك بێت، پارێزراو نین و هێرشیان دەكرێتەسەر.

سوپای ئیسرائیلیش بڵاویكردووەتەوە:" فڕۆكەكانیان هێزێكی سەر بەسوپای پاسداران و میلیشیا شیعییەكانی لە سوریا كردووەتە ئامانج، كەبەنیاز بوون لەوێوە هێرش بكەنە سەرچەند پێگەیەك لەناو خاكی ئیسرائیلدا."


كۆلۆنێل جۆناسان كۆنریكۆس، یەكێك لەوتەبێژانی سوپای ئیسرائیل رایگەیاندووە:" ئەو هێزانەی سەربەئێران بەنیاز بوون پێنجشەممەی ڕابردوو، لەڕێی فڕۆكەی بێفڕۆكەوانەوە كە هەریەكەیان چەند كیلۆیەك تەقەمەنی هەڵگرتبوو، هێرش بكاتە سەر چەند ناوچەیەك لە باكوری ئیسرائیل، بەڵام ئەو پلانە لەبار كرا."

كۆنریكۆس وتیشی:" لەماوەی چەند هەفتەی ڕابردوودا ئەو فڕۆكە بێفڕۆكەوانانە لەگەڵ ژمارەیەك " بەكرێگیراوی ئێرانیدا" گەیەنرابوونە فڕۆكەخانەی دیمەشق، دواتر گواسترابوونەوە بۆ كۆمەڵگەیەك لەیەكێك لەگوندەكانی باشوری خۆرهەڵاتی ئەو شارە كەلەلایەن فەیلەقی قودس-ەوە سەرپەرشتی دەكرێت."

ئاماژەی بەوەشدا:" كاتێك ئیسرائیل ئەو پلانەی بۆ ئاشكرابووە كە لەلایەن خودی قاسم سولەیمانی، فەرماندەی سوپای پاسدارانەوە سەرپەرشتی كراوە، رۆژی شەممە ئەو هێرشە ئاسمانییەی ئەنجامداوە و پلانەكەی تێكداوە."

هاوكات ئاژانسی كرێكارانی ئێران لەزاری بەرپرسێكی باڵای سوپای پاسدارانەوە بڵاویكردووەتەوە:" لەو هێرشەی ئیسرائیلدا هیچ ناوەندێكی ڕاوێژكاری ئێران لەسوریا زیانی بەرنەكەوتووە."

لەلایەن خۆشییەوە بنیامین ناتانیاهۆ-ی سەرۆكوەزیرانی ئیسرائیل لە تویتەری خۆی رایگەیاندووە:" سوپا هێرشێكی چاوەڕوانكراوی ئێرانی شكستپێهێنا، ئێران لەهیچ ناوچەیەك پارێزراو نییە، هێزەكانمان لەهەموو شوێنێك دژی دوژمنكاری ئێران كاردەكەن " ئەگەر یەكێك هەوڵیدا بتكوژێت.. سەرەتا تۆ هەنگاو هەڵبێنەو بیكوژە."


ناتانیاهۆ دەشڵێت:" هەر وڵاتێك رێگەبدات كە خاكەكەی بەكاربهێندرێت بۆ هێرشكردنە سەر ئیسرائیل، ئەوا دەبێت باجەكەی بدات، دووبارەی دەكەمەوە وڵاتەكە باجەكەی دەدات."

لەلایەكی ترەوە، وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا بڵاویكردووەتەوە، مایك پۆمبیۆ، لەپەیوەندییەكی تەلەفۆنیدا لەگەڵ ناتانیاهۆ پشتیوانی واشنتنی بۆ ئیسرائیل پیشانداوە بۆ بەرگریكردن لەخۆی لەبەرامبەر هەڕەشەكانی سوپای پاسدرانی ئێران.

هاوكات روانگەی سوری بۆ مافەكانی مرۆڤ بڵاویكردووەتەوە، لەهێرشە ئاسمانییەكانی ئیسرائیلدا لە سوریا، دوو ئەندامی حزبوڵای لوبنان و ئێرانییەك كوژراون.

لەكاتێكدا حەسەن نەسروڵا، ئەمینداری گشتی حزبوڵا رایگەیاندووە، دوو لوبنانی لەو هێرشەدا كوژراون كە پێگەكانی حزبەكەیان كردووەتە ئامانج.

میدیاكانی سوریاش بڵاویانكردووەتەوە، سیستمی بەرگری ئاسمانی سەر بەسوپای ئەو وڵاتە رێگری لەچەند هێرشێكی ئاسمانی كردووە كەشەوی شەممە لەئاسمانی دیمەشق ئەنجامدراون، هاوكات چەند گەواهیدەرێك رایانگەیاندووە، گوێیان لەژمارەیەك تەقینەوە بووەو بەچاوی خۆشیان ئەوەیان لەئاسمانی دیمەشق- بینیوە.

ئەوەش لەكاتێكدا دێت كە سوپای ئیسرائیل رایگەیاندووە، سەدان هێرشیان لەناو خاكی سوریاو دژی چەندین ئامانجی ئێرانی ئەنجامداوە كە هەوڵدەدات بوونێكی هەمیشەیی هەبێت.

ئێران و حزبوڵا، دوو پشتیوانكاری بەهێزی بەشار ئەسەد-ی سەرۆكی رژێمی سوریان لەو شەڕەی ماوەی هەشت ساڵە لەو وڵاتەدا سەریهەڵداوە.

لەلایەكی ترەوە، سوپای لوبنان و حزبوڵا رایانگەیاند، رۆژی یەكشەممە 25ی ئاب، دوو فڕ‌وكەی بێفڕۆكەوانی ئیسرائیلی لە باشوری بەیروت كەوتوونەتە خوارەوە، كەلەژێر كۆنترڵی حزبوڵادایە، بەرپرسانی ئەو حزبەش رایانگەیاندووە، یەكێك لەفڕۆكەكان تەقەمەنی پێبووەو لەكاتی كەوتنەخوارەوەیدا زیانی بەناوەندی میدیای گروپەكە گەیاندووە.


دوای ئەو ڕووداوەش حەسەن نەسڕوڵا رایگەیاند، ئەوەی لەتوانایدا بێت ئەنجامی دەدات بۆ ئەوەی رێگری بكات لەوەی جارێكی تر ئیسرائیل فڕۆكەی بێفڕۆكەوان ڕەوانەی بەیروت بكات، چیدیكەش رێگە بە ئیسرائیل نادات لوبنان بۆردومان بكات.

لەگەڵ ئەوەی ئیسرائیل بۆخۆی دانی بەوەدا ناوە كە لەسوریا هێرشی دژی ئێران و حزبوڵا ئەنجامداوەو پەنجەی تۆمەتیشی لەهێرشەكەی بەیروت بۆ درێژ دەكرێت، لەهەمان كاتدا " بنیامین ناتانیاهۆ" هەفتەی ڕابردوو، لەلێدوانێكدا بەدووری نەزانی ئیسرائیل دەستی هەبووبێت لەو زنجیرە هێرشانەی لەماوەی چەند هەفتەی ڕابردوودا كرانە سەر جبەخانەو بنكەی ئەو گروپە چەكداریانەی عیراق كە زۆرینەیان لەلایەن ئێرانەوە پشتیوانی دەكرێن.

دوای ئەو هێرشانە، حەشدی شەعبی رایگەیاند، ویلایەتەیەكگرتووەكانی ئەمریكا رێگەی بەچوار فڕۆكەی بێفڕۆكەوانی ئیسرائیلی داوە بێنە سنووری ئاسمانی عیراق و كردەی سەربارزی ئەنجامبدەن.

ئەو تۆمەتەش لەلایەن هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژ بەداعش و وەزارەتی بەرگری ئەمریكا هەر زوو ڕەتكرایەوە.

لەنوێترین پێشهاتیشدا، فەرماندەی ئۆپراسیۆنەكانی حەشدی شەعبی لەبەیاننامەیەكدا رایگەیاندووە، رۆژی یەكشەممە 25ی ئاب لەلایەن دوو فڕۆكەی بێفڕۆكەوانی ئیسرائیلەوە، هێزەكانیان لە پارێزگای ئەنبار كراونەتە ئامانج و لەئاكامدا كازم عەلی موحسین، بەرپرسێكی هاوكاری لۆجستی لیوای 45ی حەشد كوژراوەو چەكدارێكی تریان برینداربووە.


ئەوەی جێی سەرنجە تەواوی ئەو هێرشانەی لە عیراق، لوبنان و سوریا ئەنجامدراون، لەلایەن فڕۆكەی بێفڕۆكەوانەوە بوون، ئەوەش ئەوە ڕووندەكاتەوە، لەئێستادا ئەو جۆرە فڕۆكەیە رۆڵی كاریگەری هەیە لە ململانێ سەربازییەكانی نێوان ئیسرائیل و ئێراندا كەهەریەكەیان خاكی وڵاتانی تریان كردووەتە گۆڕەپانی یەكلاكردنەوەی ئەو ململانێیانە.