راچڵەكین-

لەساڵیادی بانگەوازەكەیدا بۆ ئاشتی لەتوركیا و چەكدانانی پارتی كرێكارانی كوردستان، عەبدوڵا ئۆ.جا.لا.ن-ی ڕێبەری زیندانیكراوی پە.كە.كە پەیامێكی نوێی بڵاوكردەوە.

پەیامە نوێیەكەی ئۆ.جا.لا.ن ئەمڕۆ هەیینی 27ی شوباتی 2026 لەلایەن شاندی پارتی یەكسانی و دیموكراسی گەلان ( دەم پارتی) بەئامادەبوونی 150 رۆژنامەنووس بڵاوكرایەوە.

رێبەری زیندانیكراوی پەكەكە دەڵێت:" هاووڵاتیبوون دەبێت لەسەر بنەمای پەیوەستبوون بە دەوڵەتەوە بێت، نەك لەسەر بنەمای لایەنگیریی بۆ نەتەوەیەك. ئێمە بەرگری لە هاووڵاتیبوونێكی ئازاد دەكەین كە سەركردایەتیی ئازادیی ئایین، نەتەوە و بیروڕا بكات. وەك چۆن ئایین و زمان ناسەپێندرێن، نابێت نەتەوەبوونیش بسەپێندرێت."

دەقی پەیامەكەی ئۆجەلان:
 
بانگەوازەكەمان لە 27ی شوباتی 2025، گوزارشتە لەوەی لەو شوێنەی سیاسەتی دیموكراتیك جێگیر دەبێت، چەك واتای خۆی لەدەست دەدات؛ هەروەها راگەیاندنێكی ئاشكرایە بۆ هەڵبژاردنی رێگەی سیاسی و تەواوكردنی بنەماكان.
 
ئێمە بە ئیرادە و پراكتیكی یەك لایەنە، بە شێوەیەكی بنەڕەتی قۆناغی راپەڕینی نەرێنیمان تێپەڕاند. پڕۆسەی رابردوو لێهاتوویی و هێزی ئێمەی بۆ دانوستاندن دووپات كردەوە و دەتوانین رێگە بۆ وەرچەرخان لە سیاسەتی تووندوتیژی و پارچەپارچەكردن بەرەو سیاسەتی دیموكراتیك و یەكگرتن (ئینتیگراسیۆن) بكەینەوە.
 
بانگەواز، كۆنفرانس و كۆنگرەكانمان بۆ ئەم مەبەستە بوون. بڕیارەكانی رێكخراو بۆ هەڵوەشاندنەوە و كۆتاییهێنان بە ستراتیژیی تێكۆشانی چەكداری، تەنیا رەتكردنەوەیەكی فەرمی و پراكتیكیی تووندوتیژی نەبوو، بەڵكو لە هەمان كاتدا نیشاندەری وەرچەرخانێكی دەروونی بوو بەرەو رێگەیەكی سیاسی. ئەمە هاوكات راگەیاندنی پێكهاتنێكی دەروونی بوو لەگەڵ كۆماردا.
 
من ئیرادەی بەڕێز ئەردۆغان، بانگەوازەكەی بەڕێز باخچەلی، هاوكاریی بەڕێز ئۆزەل و هەوڵەكانی هەموو كەسایەتی و دامەزراوە سیاسی، كۆمەڵایەتی و مەدەنییەكانی دیكە كە ساڵی رابردوو بە شێوەیەكی ئەرێنی بەشدارییان لە پڕۆسەكەدا كرد، بە زۆر گرنگ دەبینم. بە تایبەتیش جارێكی دیكە یادی هەڤاڵمان "سرری سورەییا" بە رێز و حەسرەتێكی گەورەوە دەكەمەوە.
 
تورك بێ كورد و كوردیش بێ تورك نابن. ئەم دیالەكتیكی پەیوەندییە خاوەن كارەكتەرێكی مێژوویی رەسەنە. نووسینە بنەڕەتییەكان لە پڕۆسەی دامەزراندنی كۆماردا، یەكێتیی تورك و كوردیان نیشان دەدا. بانگەوازەكەمان لە 27ی شوباتدا هەوڵێكە بۆ زیندووكردنەوەی ئەو رۆحی یەكێتییە و داواكارییەكە بۆ كۆمارێكی دیموكراتیك. مەبەستمان بوو میكانیزمی خوێن و ململانێ بشكێنین. لەبری بینینی مێژووی بوون، جیدییەت و مەترسییە شاراوەكانی كێشەكە، ئەگەر بەپێی بەرژەوەندیی سیاسیی كاتی و تەسك بجوڵێینەوە، ئەوا هەموومان لاواز دەبین. هەوڵدان بۆ بەردەوامبوونی ئینكار و راپەڕین، هەوڵدانە بۆ بەردەوامبوونی گەورەترین ناڕێكی. ئێمە ئەو كۆسپانەی بەردەم یەكێتی لادەبەین كە لە 200 ساڵی رابردوودا دەویسترا ئەم یەكێتییە بشێوێنرێت؛ ئێمە مەرجەكانی یاسای یەكێتی جێبەجێ دەكەین. دەمانەوێت گفتوگۆ بكەین لەسەر ئەوەی چۆن بگەینە لای یەك و ژیانی پێكەوەیی بنیاد بنێین.
 
ئێستا دەبێت لە قۆناخی نەرێنییەوە بەرەو قۆناخی ئەرێنیی بنیادنان هەنگاو بنێین. رێگە بۆ سەردەم و ستراتیژێكی نوێی سیاسەت دەكرێتەوە. ئامانجمان ئەوەیە سەردەمی سیاسەتی تووندوتیژی كۆتایی پێ بهێنین و پڕۆسەیەك لەسەر بنەمای كۆمەڵگەی دیموكراتیك و سەروەریی یاسا بكەینەوە. داوا لە هەموو توێژەكانی كۆمەڵگە دەكەین لەم بوارەدا دەرفەت بخوڵقێنن و بەرپرسیارێتی بگرنە ئەستۆ.
 
كۆمەڵگەی دیموكراتیك، پێكهاتنی دیموكراتیك و یەكگرتن، بنەماكانی هۆشیاریی قۆناخی ئەرێنین. قۆناخی ئەرێنی شێوازەكانی تێكۆشانی زۆرەملێ و تووندوتیژی وەلا دەنێت. ئامانجی بنیادنانی ئەرێنی دەستبەسەرداگرتنی هیچ دامەزراوە یان پێكهاتەیەك نییە، بەڵكو ئامانج ئەوەیە هەر تاكێكی كۆمەڵگە بتوانێت بەرپرسیارێتی هەڵبگرێت و بەشداری لە بنیادنانی كۆمەڵایەتیدا بكات. ئامانج ئەوەیە بنیادنانەكە بە یەكەوە و لەنێو كۆمەڵگەدا بێت. گرووپە چەوساوەكان، گرووپە نەتەوەیی، ئایینی و كولتوورییەكان دەتوانن لە رێگەی تێكۆشانی دیموكراتیكی بەردەوام و رێكخراوەوە، خاوەندارێتی لە دەستكەوتەكانیان بكەن. لەم پڕۆسەیەدا زۆر گرنگە كە دەوڵەت وەڵامی وەرچەرخانی دیموكراتیك بداتەوە.
 
یەكگرتنی دیموكراتیك بە لایەنی كەمەوە بەقەد سەرەتای دامەزراندنی كۆمار گرنگە. ئەوە بانگەوازێكە كە بەقەد ئەو سەردەمە واتا و پاشەڕۆژ و دەوڵەمەندی لەخۆ دەگرێت. لە بنەڕەتەكەیدا مۆدێلی كۆمەڵگەی دیموكراتیك هەیە. ئەوە جێگرەوەیەكە بۆ شێوازە پارچەكەرەكان یان شێوازە ئاسیمیلاسیۆنیستەكان (تواندنەوە). بۆ گواستنەوە بەرەو یەكگرتنی دیموكراتیك، پێویستیمان بە یاساكانی ئاشتی هەیە. چارەسەری كۆمەڵگەی دیموكراتیك، بنیادنانی تەلارسازی و یاسایەك لە چوارچێوەی سیاسی، كۆمەڵایەتی، ئابووری و كولتووریدا پێشبینی دەكات.
 
زۆرێك لەو كێشە و قەیرانانەی ئەمڕۆ رووبەڕوویان دەبینەوە، بەهۆی نەبوونی یاسایەكی دیموكراتیكەوە دروست بوون. ئێمە لە چوارچێوەی سیاسەتی دیموكراتیكدا بەرگری لە چارەسەرێكی یاسایی دەكەین. پێویستیمان بە تێڕوانینێكە كە فەزا بۆ كۆمەڵگەی دیموكراتیك و بۆ دیموكراسی بكاتەوە و بۆ ئەمەش گەرەنتیی یاسایی بەهێز بنیاد بنێت.
 
هاووڵاتیبوون دەبێت لەسەر بنەمای پەیوەستبوون بە دەوڵەتەوە بێت، نەك لەسەر بنەمای لایەنگیریی بۆ نەتەوەیەك. ئێمە بەرگری لە هاووڵاتیبوونێكی ئازاد دەكەین كە سەركردایەتیی ئازادیی ئایین، نەتەوە و بیروڕا بكات. وەك چۆن ئایین و زمان ناسەپێندرێن، نابێت نەتەوەبوونیش بسەپێندرێت. پەیوەندیی هاووڵاتیبوونی یاسایی، لەنێو سنوورە دیموكراتیكەكان و لەسەر بنەمای یەكپارچەیی دەوڵەت، مافی دەربڕین و رێكخستنی ئازادانەی ناسنامەی ئایینی، ئایدیۆلۆژی و نەتەوەیی لەخۆ دەگرێت.
 
ئەمڕۆ، هیچ سیستمێكی بیركردنەوە بەبێ بنیادنان لەسەر دیموكراسی ناتوانێت بژی. وەستان و چەقبەستوویی، ئاڵۆزی و قەیرانەكان كاتین؛ لە كۆتاییدا دیموكراسی دەبێتە هەمیشەیی. بانگەوازەكەمان ئامانجی ئەوەیە نەك تەنیا لە توركیا، بەڵكو لە رۆژهەڵاتی نێوەڕاستیشدا، چارەسەر بۆ كێشەی ژیانی پێكەوەیی و ئەو قەیرانانە بدۆزێتەوە كە لێیەوە دەبن. ئێمە بەرگری لە مافی بوون و دەربڕینی ئازادانەی هەموو ئەو كەسانە دەكەین كە رووبەڕووی نادادپەروەری بوونەتەوە.
 
ژن هێزێكی كۆمەڵایەتیی پێشەنگە كە هیچ كۆمەڵگە یان دەوڵەتێك بەبێ لەبەرچاوگرتنی ئەوان ناتوانێت بەردەوام بێت. ئەمڕۆ، تووندوتیژیی نێو خێزان، كوشتنی ژنان و چەوسانەوەی باوكسالاری، هەموویان نیشانە هاوچەرخەكانی ئەو هێرشە مێژووییەن كە بە كۆیلەكردنی ژنان دەستی پێ كردووە. لەبەر ئەوە، ژنان ئازادیخوازترین پێكهاتە و هێزی بەهێزكردنی یەكگرتنی دیموكراتیكن.
 
زمانی ئەم سەردەمە نابێت باڵادەست و سەپێنەر بێت. دەبێت دەرفەت بدەین بە هەر كەسێكی دیكە كە بتوانێت بە شێوەیەكی راست گوزارشت لە خۆی بكات، بەوردیی گوێ بگرێت و راستییەكانی خۆی دەرببڕێت. بۆ جێبەجێكردنی هەموو ئەم خاڵانە، پێویستیمان بە عەقڵێكی هاوبەشی پێشكەوتوو هەیە كە لەسەر بنەمای رێزی دوولایەنە بێت.
 
سڵاو و رێز.