ئۆ.جە.لا.ن: دەتوانین بەخەباتی مەدەنی مافەكانمان بەدەستبهێنین

کوردستان

2 کاتژمێر پێش ئێستا     ژمارەی بینراو 44

راچڵەكین-

رێبەری زیندانیكراوی پارتی كرێكارانی كوردستان دەڵێت، با تێبگەین كە نەورۆز چیتر هیوا، خەون یان تیۆر نییە، بەڵكو ساتی جێبەجێكردنی پراكتیكییە.

ئەمڕۆ شەممە 21ی ئاداری 2026 لەئاهەنگی مەزنی جەژنی نەورۆز لە ئامەدی باكوری كوردستان، پەیامێكی نوێی عەبدوڵڵا ئۆجەلان، رێبەری زیندانیكراوی پەكەكە لەبارەی یادی نەورۆز و دۆخی ناوچەكەو پرۆسەی ئاشتی لە توركیا خوێندرایەوە.

ئۆجەلان لەبەشێكی پەیامەكەیدا ئاماژەی بەوەكردووە، با فەلسەفەی "ژن، ژیان، ئازادی" لە هەموو پەیوەندییەكانماندا بخەینە ناو بواری پراكتیكەوە و ژیانێكی ئازاد بەدەست بهێنین.

"لە بەرامبەر ئەو داڕمانە گەورە كۆمەڵایەتی و ژینگەییەی كە لەلایەن مۆدێرنیتەی سەرمایەدارییەوە دروست كراوە، ئێمە بە پشتبەستن بە ڕۆحی ئازادیی نەورۆز، چارەسەرییەكی مۆدێرنیتەی دیموكراتیكمان لەسەر بنەمای سیاسەتی دیموكراتیك، بنەما ژینگەییەكان و ئازادیی ژنان پێشخستووە." ئۆجەلان لەبەشێكی پەیامەكەیدا وا دەڵێـت.

دەقی پەیامەكەی عەبدوڵڵا ئۆجەلان:

داستانی نەورۆز بە هەزاران ساڵە لە لایەن گەلانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستەوە وەك جەژنی زیندووبوونەوە، بەرخودان و بەهار پیرۆز دەكرێت. نەورۆز ڕۆحی بەرخودان و زیندووبوونەوەی گەلانی ئێمەی ژیاندەوە.
 
هێما و كەسایەتییەكانی نەورۆز گیانی ئەم ناوچەیە نیشان دەدەن. دەهاك نوێنەرایەتیی سیستەمی شارستانییەتی دەوڵەتی دەكات؛ ئەو مارانەی سەر شانەكانی كە هەموو ڕۆژێك مێشكی دوو گەنجیان دەخوارد، گوزارشت لە دڕندەیی دەوڵەتی ئاشووری دەكەن، كاوەی ئاسنگەریش ڕەمزی بەرخودانە لە دژی ستەم.
 
شەڕە ئایینی، مەزهەبی و كولتوورییەكانی كە هەزار ساڵە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بەردەوامن، گەورەترین گورزن لە كولتووری ژیانی هاوبەشی نێوان گەلان. هەرچەندە هەر ناسنامە و هەر باوەڕێك هەوڵ بدات پاشەكشە بكاتە ناو قاوغی خۆی و ئەوی تر بكاتە دوژمن بۆ ئەوەی بوونی خۆی بەردەوام بكات، دووركەوتنەوەی نێوان گەلانی ئێمە قووڵتر دەبێتەوە. بەها هاوبەشەكانمان و كولتووری هاوبەشمان پشتگوێ دەخرێن و جیاوازییەكانمان وەك هۆكاری شەڕ دەبینرێن.
 
پێداگریی ڕۆژانە لەسەر بەردەوامیی سیاسەتە كۆنەكان لە ناوچەكەدا، كارەساتێكی لەگەڵ خۆیدا هێناوە. ئەو پارچەپارچەبوونەی كە بەهۆی سیاسەتەكانی سەركوتكردن، نكۆڵیكردن و دوژمنایەتییەوە (بەتایبەت لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست) دروست كراون، بەداخەوە ئەمڕۆ وەك پاساوێك بۆ دەستێوەردانە ئیمپریالییەكان بەكار دەهێنرێن.
 
هەرچەندە شەڕە ئایینی و مەزهەبییەكانی كە سێ سەدە لە وڵاتانی ئەوروپادا بەردەوام بوون، بە پەیمانی وێستفالیا لە ساڵی 1648 دا چارەسەر كران، بەڵام بەردەوامیی ئەم ململانێیانە تا ئەمڕۆ لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بووەتە هۆی تراژیدیای قووڵ بۆ گەلانی ئێمە. بەڵام ئەمڕۆ دەرفەتمان هەیە كە كولتوور و باوەڕەكان جارێكی تر بتوانن پێكەوە بژین. لە دەستی خۆماندایە كە ژینگەی شەڕ و ئاژاوەیەك كە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا دروست دەكرێت، بگۆڕین بۆ باخچەی ئازادی بۆ هەموو گەلان. دەتوانین ئەو تراژیدیایانەی كە بەسەرماندا دەسەپێنرێن پێچەوانە بكەینەوە و ژینگەیەكی ئازادی بۆ گەلان بئافرینین.
 
ئێستا، لاپەڕە شاراوەكانی مێژوو دەردەكەون، ئەگەری ئاشتی لە نێوان گەلان و بنیاتنانی نەتەوەی دیموكراتیك زیاتر دەبێت. هەرچەندە نەریتەكانی دەوڵەتی سوننە و شیعە و نەریتە نەتەوەپەرستییەكان تێدەپەڕێنرێن، دەرفەتی ژیانی ئازاد لە نێوان گەلاندا بەهێزتر دەبێت.
 
ئەمڕۆ لاپەڕەیەكی نوێ كراوەتەوە. ڕێگا بۆ گەلانی ئەم ناوچەیە كراوەتەوە كە بە شێوەیەكی ئازاد پێكەوە بژین. ئەو پڕۆسەیەی لە 27ی شوباتی 2025دا دەستمان پێكردووە، ئامانجی ئەوەیە بناغەكانی یەكێتییەك بەگوێرەی ڕۆحی نەورۆز زیندوو بكاتەوە.

بۆ ئەم مەبەستەش، دەبێت باوەڕمان بەوە هەبێت كە كولتوور و باوەڕەكان دەتوانن پێكەوە بژین، دەتوانین لە ئایدۆلۆژیا تەسكە نەتەوەپەرستییەكان تێپەڕین و لەسەر بنەمای یەكگرتنی (ئینتەگراسیۆنی) دیموكراتیك ببینە یەك و پێكەوە بوونی خۆمان بنیات بنێین. دەبێت ئەو هۆشیارییە بخەینە ڕوو كە دەتوانین وەك ئەوەی لە مێژووماندا ڕوویداوە، ئەمڕۆش بەسەر هەموو جۆرە شەڕ، هەژاری و دڕندەییەكدا سەربكەوین.
 
نەورۆزی 2026 بە هەموو گەشیی خۆیەوە، نوێكردنەوەی ئەم مێژوویەیە. مێژوو ئێستا دەردەكەوێت و دەگاتە دەرفەتێكی گەورە بۆ هۆشیاری لەسەر بنەمای ناسنامەی كولتووری ڕاستەقینە. مانا و هێزی نەورۆز وەك "ئێستا" دەچێتە سەر شانۆی مێژوو. نەورۆزی ئەمساڵ و ساڵانی داهاتوو خاوەن گرنگییەكی مێژوویی ئاوەهاین.

نەورۆزی 2026 لە ڕەگەكانی خۆیەوە جارێكی تر زیندوو دەبێتەوە، لە كاتی ئێستاندا بە هەنگاوێكی گەورە بەرەو دیموكراسیبوون و یەكگرتنی دیموكراتیك دەبێتە مۆدێرن؛ ڕەنگی نەورۆز وەردەگرێت. جەژنی نەورۆز، وەك چۆن لە مێژوودا هەبووە، جارێكی تر زیندوو دەبێتەوە، كاریگەریی خۆی لە دڵی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا دەسەلمێنێت و جارێكی تر وەك هێمای یەكگرتنی دیموكراتیك لە سەرانسەری ناوچەكەدا ڕۆڵی خۆی دەگێڕێت. نوێبوونەوەیەكی گرنگ ڕوودەدات و بەردەوامیش دەبێت.

نەورۆز تا ئێستا بە بەها هێماییەكان پیرۆز دەكرا. ئێستا، نەورۆز نوێنەرایەتی خەونێك یان ئۆتۆپیایەك ناكات، بەڵكو نوێنەرایەتی ژیانێكی كۆمەڵایەتیی پێكهاتوو و پێشكەوتوو دەكات. نەورۆز ئەو ڕۆژەیە كە تێیدا خۆمان هەم لە ڕووی ماناوە و هەم لە ڕووی جەستەییەوە دەناسین.
 
با لە نەورۆزدا خۆمان لە هەموو ئەو پەیوەندی و مانا ناتەواوانەی كە بەردەوام بێزارمان دەكەن پاك بكەینەوە و با ژیان بە شێوازێكی پەیوەندیی لێهاتوو، بە قووڵایی ماناوە، بە ئەخلاقێكی نوێی ئازادی و بە تێگەیشتنێكی جوانییناسیی (ئەستەتیك) نوێوە لەباوەش بگرین.
 
با فەلسەفەی "ژن، ژیان، ئازادی" لە هەموو پەیوەندییەكانماندا بخەینە ناو بواری پراكتیكەوە و ژیانێكی ئازاد بەدەست بهێنین. با تێبگەین كە نەورۆز چیتر هیوا، خەون یان تیۆر نییە، بەڵكو ساتی جێبەجێكردنی پراكتیكییە. وەرن با بە هۆشیارییەكی لێهاتوو و قووڵاییەكی تەواوی ماناوە وەڵامی ئەم ساتەی جێبەجێكردنە پراكتیكییە بدەینەوە.

بە بۆنەی جەژنی نەورۆزەوە، لە دەستی خۆماندایە كە ئەم ساڵە بگۆڕین بۆ ساڵێكی ئازادیی ڕاستەقینە بۆ هەموو گەلانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و نەریتی دۆستایەتی و هاوپشتی لە نێوان گەلاندا بنیات بنێین. دەتوانین بە كۆتاییهێنان بە دابەشبوونە نەتەوەیی و ئایینی-مەزهەبییەكان و ململانێی براكوژی، و بە مسۆگەركردنی یەكێتیی هەموو كولتوور و باوەڕە ئایینییەكان لەسەر بنەمای ئازادی و برایەتی، ئەمە بەدی بهێنین.
 
لە بەرامبەر ئەو داڕمانە گەورە كۆمەڵایەتی و ژینگەییەی كە لەلایەن مۆدێرنیتەی سەرمایەدارییەوە دروست كراوە، ئێمە بە پشتبەستن بە ڕۆحی ئازادیی نەورۆز، چارەسەرییەكی مۆدێرنیتەی دیموكراتیكمان لەسەر بنەمای سیاسەتی دیموكراتیك، بنەما ژینگەییەكان و ئازادیی ژنان پێشخستووە.
 
با ڕێگە نەدەین ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست كە كولتوور دەخوڵقێنێت، لەلایەن هێزە هەژموونخوازەكانەوە بكرێتە گۆڕەپانی شەڕ. وەك چۆن لە مێژوودا ڕوویداوە، ئێمە دەتوانین ئەمڕۆش بەسەر ئەو بەربەستانەدا سەربكەوین كە لەبەردەم ئەم كولتوورە گەورەیەدا هەن، تا بتوانێت بە شێوەیەكی ئازاد گوزارشت لە خۆی بكات و لەسەر بنەمای ناسنامە ڕاستەقینەكانی خۆی یەك بگرێت. كاتێك نەخۆشییەكانی نەتەوەپەرستی و مەزهەبگەرایی لە دوای خۆمان جێدەهێڵین و كولتوورە مێژووییەكەی هاوپشتیی هەزاران ساڵەی نێوان گەلانمان بەهێز دەكەین، هیچ بەربەستێك نامێنێت كە نەتوانین تێیپەڕێنین.

مومكینە مرۆڤ بە ڕۆحی یەكێتییەوە سیاسەتی دیموكراتیك دیاری بكات. ئەگەر بمانەوێت تێكۆشانی هەزار ساڵەی چەوساوەكان تاجەگوڵینە بكەین، شوێنی ئەمە نە لە ڕۆژهەڵات و نە لە ڕۆژئاوا لە ناو ژینگەی كولتووری سەرمایەداریدا نییە، بەڵكو شوێنەكەی ژینگەی ئازادی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستە. دەتوانین یەكگرتنی دیموكراتیك لەم خاكەدا لەسەر بنەمای دیدارێكی ڕاستەقینە و مرۆیی، یەكێتی، هاوپشتی و دۆستایەتییەكی نوێ، نوێ بكەینەوە.

جەژنی ڕەمەزان لە گەلەكەمان پیرۆز دەكەم و هیوادارم ڕۆحی جەژن، ئاشتی و یەكێتی گەشە پێ بدات.

نەورۆزی 2026یەكەمجارە لەلایەن گەلانی ئێمەوە بە ڕۆحی یەكگرتنی دیموكراتیك، ئاشتی و یەكێتی پیرۆز دەكرێت. من بە هەموو هێزی خۆمەوە پشتگیری لەم ڕۆح و ئیرادەیە دەكەم و هیوادارم نەورۆزی ئەمساڵ كە بە ڕاستی شایانی ئەوەیە وەك "ڕۆژێكی نوێ" پیرۆز بكرێت، لە ساڵانی داهاتوودا ببێتە هۆی مارشێكی شكۆدار؛ بۆ هەموو گەلانمان ئاواتی ئاشتی دەخوازم. هەمووتان بە خۆشەویستییەوە سڵاو دەكەم.
 
عەبدوڵڵا ئۆجەلان
زیندانی ئیمرالی
21-03-2026

داگرتنی ئەپی راچڵەکین بۆ ئەندرۆید

داگرتنی ئەپی راچڵەکین بۆ ئایفۆن